منشور حفاظت از شهرها و مناطق تاريخي، مصوب اكتبر 1987 ـ ايكوموس
مقدمه و تعاريف: همه جوامع بشري، چه آنها كه در طول زمان و بتدريج گسترش يافتهاند و چه آنهايي كه يكباره و در نتيجه تصميم قبلي پديد آمدهاند، نمودي از تنوع جوامع در سراسر تاريخ هستند.
اين منشور مربوط به مناطق شهري تاريخي بزرگ و كوچك شامل شهرها، شهرستانها و مراكز يا محلههاي تاريخي به اضافه محيط طبيعي و يا ساخته دست بشر آنهاست. اين مناطق گذشته از نقشي كه به عنوان مدارك تاريخي دارند، حاوي ارزشهاي فرهنگهاي شهري سنتي نيز هستند. امروزه بسياري از اين مناطق به واسطه توسعه شهري كه در نتيجه صنعتي شدن در همه جوامع صورت ميگيرد، مورد تهديد قرار گرفته، از لحاظ فيزيكي، بيارزش و مورد بياعتنايي قرار گرفته، آسيب ديده يا حتي تخريب ميشوند.
شوراي بينالمللي بناها و اماكن (ايكوموس) براي مقابله با اين وضعيت تاسفبار كه غالباً ضررهاي جبرانناپذير فرهنگي، اجتماعي و حتي اقتصادي در پي دارد، تنظيم يك منشور بينالمللي حفاظت و مرمت بناها و اماكن (اين منشور معمولاً منشور ونيز خوانده ميشود) خواهد بود، ضروري ميداند. در اين متن جديد اصول، اهداف و روشهاي لازم براي حفاظت شهرها و مناطق شهري تاريخي، تعريف ميشود. اين منشور همچنين خواستار افزايش هماهنگي، ميان زندگي خصوصي و اجتماعي در اين مناطق و نيز ترغيب محافظت از آن دسته اموال فرهنگي هر چند كوچك از نظر مقياس است كه حافظه نوع بشر را ميسازد.همانگونه كه در توصيهنامه حراست و نقش معاصر مناطق تاريخي (ورشو ـ نايروبي 1976) و نيز در ساير اسناد گوناگون بينالمللي بيان شده است، درك متداول از معناي حفاظت از شهر و مناطق شهري تاريخي، عبارت است از: اتخاذ گامهاي لازم براي حمايت، حفاظت و مرمت اين دسته از شهرها و مناطق و همچنين توسعه و انطبقا هماهنگ آنها با زندگي معاصر
اصول و اهداف:
1. براي داشتن بيشترين تأثير، حفاظت از شهرهاي تاريخي و هر آبادي تاريخي ديگر و برنامهريزي شهري و منطقهاي در همه سطوح.
2. خصوصياتي كه بايد حفظ شوند؛ ويژگي تاريخي بودن شهر يا منطقه شهري و همه عناصر مادي و معنوي كه اين ويژگي را متجلي ميسازد در بر ميگيرند، بخصوص:
الف ـ الگوهاي شهري كه با معابر و خيابانها مشخص ميشود.
ب ـ ارتباطات بين ساختمانها و فضاهاي سبز و باز.
ج ـ شكل ظاهري ـ داخل و خارجي ـ ساختمانها كه با مقياس، اندازه، سبك، مصالح ساختماني، رنگ و تزئينات مشخص ميشود.د ـ ارتباط ميان شهر يا منطقه شهري و محيط اطراف آن، هم محيط طبيعي و هم محيط ساخته دست بشر.
ه ـ كار ويژههاي گوناگوني كه شهر يا منطقه شهري در طول زمان به دست آودن است. هرگونه تهددي اين شرايط و خصوصيات، اصالت شهر يا منطقه شهري تاريخي را به مخاطره خواهد انداخت.مشاركت و مداخله ساكنين، براي موفقيت برنامه حفاظت ضروري بوده و بايد تشويق شود. حفاظت شهرها و مناطق شهري تاريخي، بيش از هر چيز به ساكنين آنها مربوط است.
4. حفاظت در يك شهر يا منطقه شهري تاريخي، مستلزم دورانديشي، يك رهيافت سيستماتيك و انظباط عمل است. ضروري است از سختگيري و عدم انعطاف، پرهيز كرد چراكه موارد فردي ميتواند، مشكلات خاصي در پي داشته باشد. ر
وشها و ابزار:
5. قبل از برنامهريزي براي حفاظت، انجام يكسري مطالعات با استفاده از علوم متفوت ضروري است.در تدوين برنامههاي حفاظت، همه عوامل مرتبط شامل باستانشناسي، تاريخ، معماري، قواعد فني، جامعهشناسي و اقتصاد را بايد مد نظر قرار داد. لازم است اهداف اصولي برنامه حفاظت، همچنين اقدامات حقوقي، اداري و مالي لازم براي دستيابي به اين اهداف، به روشني مشخص شود.هدف از برنامه حفاظت بايد تضمين يك رابطه هماهنگ ميان مناطق شهري تاريخي و شهري به عنوان يك كليت باشد.ميبايد در برنامه حفاظت، مشخص كرد كه كداميك از ساختمانها بايد محافظت شوند و كدام تحت شرايط معين و كدام تحت شرايط كاملاً استثنايي، قابل محافظت هستند. قبل از هرگونه مداخله و شروع به كار بايد همه شرايط موجود را مستند كرد.برنامه حفاظت بايد از سوي ساكنين منطقه تاريخي مورد حمايت قرار گيرد.
6. تا تصويب برنامه حفاظت، هرگونه اقدام حفاظتي اضطراري بايد مطابق با اصول و اهداف اين منشور و منشور ونيز انجام شود.
7. نگهداري مستمر براي حفاظت مؤثر شهر يا منطقه شهري تاريخي، اهميت بهسزايي دارد.
8. كار ويژهها و فعاليتهاي جديد با ويژگي شهر يا منطقه شهري تاريخي باشد. جرح و تعديل اين مناطق با زندگي معاصر، مستلزم انجام دقيق اصلاحات در تسهيلات خدمات عمومي است.
9. اصلاح خانهسازي بايد يكي از اهداف اساسي حفاظت باشد.
10. هنگامي كه لزوم احداث ساختمانهاي جديد يا جرح و تعديل ساختمانهاي موجود احساس شد، رعايت شبكه معابر موجود به خصوص با توجه به مقياس و اندازه ضروري است. نبايد از خلق عناصر جديد هماهنگ با محيط بازماند چراكه اين قسمتها ميتوانند به غناي منطقه كمك نمايند.
11. اطلاع از گذشته يك شهر تاريخي، يا هنگامي كه منطقه در طي تحقيقات باستانشناسي بايد بسط داده شود و معرفي شايسته يافتههاي باستانشناسي.
12. عبور و مرور وسايط نقليه داخل يك شهر يا منطقه شهري تاريخي ميبايد كنترل شود و براي احداث پاركينگها به نحوي كه به بافت تاريخي يا محيط آن آسيب نرسانند، برنامهريزي شود.
13. در صورت لزوم پيشبيني احداث بزرگراههاي عمده در برنامهريزي شهري يا منطقهاي، طراحي اين بزرگراهها به گونهاي باشد كه با عبور از ميان شهر يا منطقه شهري تاريخي در آنها شكاف ايجاد نكنند، بلكه دسترسي به آنها را آسان سازند.
14. شهرهاي تاريخي بايد در برابر سوانح طبيعي و بلايايي چون آلودگي هوا و زلزله حمايت شوند تا بدين ترتيب حراست از ميراث و تأمين جاني و رفاه ساكنين ميسر شود.سانحه طبيعي هرچه باشد، اقدامات پيشگيرانه و مرمتي پس از وقوع سانحه بايد مطابق با ويژگي به خصوص اموال مربوطه باشد.
15. يك برنامه اطلاعرساني عمومي، به منظور جلب مشاركت و مداخله ساكنين، بايد تنظيم شود و در اين راه بايد ابتدا از كودكان در سنسن مدرسه آغاز كرد.فعاليت انجمنهاي مردمي براي حمايت از ميراث نيز بايد ترغيب شده و اقدامات مالي در راستاي حفاظت و مرمت انجام شود.
16. تدارك آموزش تخصصي براي همه صاحبان مشاغل مرتبط با حفاظت، ضروري است.
Read more: http://mehrazi.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=50&Itemid=63#ixzz0osKuNLXw
خوش آمدید..